In een onrustige wereld die zelden pauzeert, bieden musea een plek om stil te staan — bij kunst en bij jezelf.
Bij Museum MORE in Gorssel ontwikkelde Mindfulness in Museums (MiM) begeleide mindfulnesservaringen waarin bezoekers kunst met aandacht en nieuwsgierigheid kunnen ervaren.
Tijdens deze sessies worden deelnemers uitgenodigd stil te staan bij hoe zij denken, voelen en reageren terwijl zij naar kunst kijken. Kunstwerken worden zo spiegels voor innerlijke ervaring. Daardoor ontdekken bezoekers vaak nieuwe perspectieven op zichzelf en op de wereld om hen heen.
Mindfulness in Museums brengt mindfulness uit de meditatiekamer en klinische praktijk naar musea: plekken voor aanwezigheid, zorg en gedeelde menselijkheid.
Mindfulness in Museums en Museum MORE
De samenwerking tussen Mindfulness in Museums (MiM) en Museum MORE verkent hoe aandachtig kijken en mindfulness de ervaring van realistische kunst kunnen verdiepen.
Via publieksprogramma’s rond tijdelijke tentoonstellingen worden bezoekers uitgenodigd kunstwerken op een meer aandachtige en reflectieve manier te ervaren. Door stil te staan bij hun waarneming en innerlijke reacties ontdekken deelnemers hoe kunst kan resoneren met persoonlijke ervaring.
Deze sessies creëren een ruimte waarin bezoekers die elkaar anders misschien nooit zouden ontmoeten samenkomen om hun perspectieven en ervaringen te delen.
Museumcontext
Museum MORE wil de waardering voor Nederlandse realistische topkunst bevorderen. De nadruk ligt hierbij op 20e-eeuwse en hedendaagse realistische kunst.
Naast de eigen collectie presenteert het museum regelmatig wisseltentoonstellingen die het rijke en veelzijdige spectrum van realistische kunst laten zien.
In samenwerking met de VriendenLoterij biedt het museum bezoekers de gelegenheid om deze kunst op nieuwe manieren te ervaren. Mindfulness in Museums draagt hieraan bij door begeleide kunstervaringen te ontwikkelen die aandacht, reflectie en betrokkenheid verdiepen.
Mindfulness in Museums Programme
Mindfulness in Museums-sessies bij Museum MORE bevatten meestal:
• een korte mindfulness check-in meditatie
• begeleide aandacht bij geselecteerde kunstwerken
• reflectie op zintuiglijke en emotionele ervaring
• inquiry waarin de kunstervaring wordt verbonden met het dagelijks leven
Deelnemers leren hun innerlijke ervaring te observeren terwijl zij met het kunstwerk aanwezig zijn. Dit ondersteunt emotieregulatie en helderder bewustzijn.
Daarnaast helpen de sessies mensen om te verschuiven van denken over kunst naar het direct ervaren ervan.
Verbinding met collectie en tentoonstellingen
Mindfulness in Museums-programma’s bij Museum MORE worden ontwikkeld als publieksprogramma’s rond tijdelijke tentoonstellingen.
Voorbeelden zijn:
2023 — Jan Mankes
Publieksprogramma bij de tentoonstelling rond het verstilde en contemplatieve werk van Mankes.
2022 — Arjan van Helmond
Publieksprogramma waarin bezoekers hun waarneming en persoonlijke interpretatie van hedendaagse realistische kunst verkennen.
Deze programma’s nodigen bezoekers uit realistische kunst aandachtiger en persoonlijker te ervaren.
Impact
Mindfulness in Museums laat zien hoe musea plekken kunnen worden voor aanwezigheid, emotieregulatie en sociale verbinding wanneer programma’s worden begeleid door getrainde professionals.
Deelnemers ervaren vaak:
• diepere betrokkenheid bij kunstwerken
• meer emotioneel bewustzijn
• nieuwe perspectieven op persoonlijke ervaringen
• een gevoel van gedeelde aanwezigheid
Sinds 2020 hebben meer dan 25 musea internationaal met Mindfulness in Museums gewerkt, met bijna 2.000 deelnemers.
MiM wordt toegepast en onderschreven door partners zoals het Van Gogh Museum, Museum van de Geest en Oxford Mindfulness Foundation.
Quote van het museum
“Het is echt bijzonder dat onze museumbezoekers die elkaar anders misschien niet zouden ontmoeten, hier samenkomen om op een andere manier naar kunst te kijken en hun rijke en diverse ervaringen met elkaar delen.”
— Ellen van Slagmaat
Hoofd Marketing & Communicatie, Museum MORE
Rol van Mindfulness in Museums
Mindfulness in Museums werkte samen met Museum MORE om:
• publieksprogramma’s te ontwikkelen rond tijdelijke tentoonstellingen
• begeleide sessies in de museumzalen te faciliteren
• te onderzoeken hoe realistische kunst reflectie en mentale gezondheid kan ondersteunen
De MiM-methodologie is evidence-based, stress-, neuro- en trauma-sensitief.
Alle programma’s worden begeleid door gekwalificeerde mindfulnessdocenten die zijn opgeleid bij erkende instituten.
Mindfulness in Museums is een practice-led expertise uit het museumveld zelf, gevormd door de zintuiglijke en emotionele mogelijkheden van kunst.


